wtorek, 28 lutego 2006

Współrzędne geograficzne



Dzisiaj w poście prezentacja, którą posłużyła nam do przypomnienia najważniejszych pojęć o wyznaczania współrzędnych. Swoją drogą zapraszam na przygotowania do egzaminu! 

poniedziałek, 27 lutego 2006

Litewski węzeł



Na lekcja geografii staram się Wam przybliżyć Litwę, jako kraj z liczną mniejszością Polską. Mniejszość ta jest szczególna, gdyż zamieszkuje tam od pokoleń. Są u siebie. Na Wileńszczyźnie, czyli w regionie w którym się skupiają, w wielu miejscowościach i gminach stanowią nawet 80% obywateli. Prezentuje to poniższa mapa. Więcej o Polakach na Litwie możecie przeczytać w tym artykule.

Poles in Lithuania Barry Kent.png
Obszary zmaieszkałe przez Polaków na Litwie.
za: http://pl.wikipedia.org/wiki/Polacy_na_Litwie

Film dokumentalny p. Piotra Barełkowskiego przedstawiający sytuację Polaków na dzisiejszej Litwie. Seria wywiadów i scen dokumentalnych zarejestrowanych podczas pobytu autora na Wileńszczyźnie daje opis nie tylko sytuacji społeczno-politycznej tamtejszych Polaków ale także obraz ich mentalności.



niedziela, 26 lutego 2006

Kresy Kresów


W naszej szkole często mówimy o kulturze kresowej, organizujemy zbiórki dla mieszkających tam Polaków. Nasze działania, siłą rzeczy nie są w stanie pomóc wszystkim i wszędzie. Skupiamy się na Kresach Południowo-Wschodnich, a polskie ślady odnajdujemy w tak wielu jeszcze miejscach. Nieco zapomnianym krajem, z liczną mniejszością polską jest Łotwa. W południowo-wschodniej części kraju, w okolicach Dźwińska (Dynenburga) mieszka nawet do 15% przyznających się do polskich korzeni. 


Obszary zmaieszkałe przez Polaków na Łotwie.
za: http://pl.wikipedia.org/wiki/Polacy_na_Litwie

Zapraszam Was do obejrzenia krótkiego filmu o Inflantach, znanych z lekcji historii. Jak pisze autor filmu p. Dawid Hallmann jest to "opowieść o polskości na kresach Kresów. Daleko od Warszawy, za drugą granicą. O polskości, która ginie. Umiera po cichu. Bez krzyku. Nikt jej wszak nie prześladuje. Sama ulega, ustępując pola wpływom Wielkiego Brata..."



sobota, 25 lutego 2006

Matki Paragwajki

Wojska brazylijskie w Paragwaju.
Kiedyś opowiadałem uczniom klasy D, z rocznika 2008-2011, o wojnie w Paragwaju, która wyniszczyła prawie całą populację mężczyzn w kraju. Młodzi uknuli nawet spisek, że mam tajemną żonę w Paragwaju!

Opowiadałem też o symbolu "Matek Paragwajek", które ocaliły naród od wymarcia, poprzez czyny nie zawsze zgodne z etyką i moralnością. Kobiety pożyczały sobie nielicznych mężczyzn, na tydzień, na miesiąc, aby za wszelką cenę mieć potomstwo. Dziś rodzi to określone problemy zdrowotne (wiele osób jest ze sobą spokrewnionych), czy socjologicznych (nietrwałość więzów rodzinnych). 

Nie bacząc jednak na to trzeba powiedzieć jedno - 
Paragwajki uratowały naród przed zagładą!

Niedawno natrafiłem na artykuł o tym straszliwym konflikcie w Ameryce Południowej.

piątek, 24 lutego 2006

Chińska Atlantyda

Specjalnie zalana 50 lat temu, "odkryta" w 2001 roku. Podwodne miasto Shicheng nazywane jest często "Atlantydą Wschodu". Sama nazwa w języku mandaryńskim oznacza Miasto Lwa.


Budynki datuje się na dynastie Ming i Qing, które rządziły od 1368 do 1912 roku. Miasto jest doskonale zachowane. Znajduje się 40 m pod wodą tzw. Jeziora Tysiąca Wysp i jest oddalone 400 km na południe od Szanghaju.

W przeciwieństwie do mitycznej Atlantydy, Shicheng zostało specjalnie zalane wodą w 1959 roku. Chodziło o zrobienie miejsca dla zapory dla rzeki Xin’an i pobliskiej stacji wodnej. Prawie 300 tys. osób musiało opuścić swoje domy. Część z rodzin żyła tam od wieków.

Miasto "odkryto" w 2001 roku, kiedy chiński rząd zorganizował wyprawę, by zobaczyć jak po latach wygląda "stracone" miasto. Zainteresowanie "Atlantydą Wschodu" wzrosło w 2011 roku, gdy chiński National Geography opublikował zdjęcia.

Wyprawy podwodne wykazały, że miasto miało pięć bram wjazdowych i 265 mniejszych bram na szerokich ulicach, które zostały zaopatrzone m.in. w wizerunki smoków, lwów i napisy.



Zaawansowani nurkowie mogą zbliżyć się do ruin, dzięki dwóm firmom "Big Blue" i "Zi Ao Diving Club", które prowadzą regularne podwodne wyprawy od kwietnia do listopada.

(informacja za: Małgorzata Gajos /bbc.com)

czwartek, 23 lutego 2006

Moja wizja...

Autorka: Nikola Klimek, 2013
Zadanie dodatkowe dla osób z klas pierwszych, które pragną rozwinąć swoją wyobraźnię i zaprezentować swoje talenty plastyczne. Do wykonania, najlepiej na kartce formatu A4, techniką dowolną, jest praca plastyczna na jeden z wybranych tematów:




(po kliknięciu na temat wyświetlają się przykładowe prace)

Tematy nawiązują do materiału przerabianego na lekcjach w klasach pierwszych. Są to cztery działy z zakresu geografii fizycznej (I. Podstawy geografii, II. Ziemia we Wszechświecie, III. Atmosfera, IV. Litosfera). 

Termin oddawania prac: do 31 maja każdego roku.

wtorek, 21 lutego 2006

Życie w strefie śmierci

W kontekście dzisiejszej lekcji  o obszarach bagiennych na Białorusi zachęcam dokończyć oglądanie filmu "Czarnobyl - życie w strefie śmierci".





poniedziałek, 20 lutego 2006

Wiatry okresowozmienne

1. Bryza

Bryza to wiatr okresowozmienny wiejący w strefie każdego wybrzeża morskiego, także nad Bałtykiem. Jest to wiatr zmieniający się w cyklu dobowym.

a) bryza dzienna. Podczas dnia cieplejszy jest ląd a chłodniejsze jest morze. Nad chłodniejszymi miejscami rozwija się wyż a nad cieplejszymi niż. W takim razie mechanizm wiania wiatru jest prosty od nadmorskiego wyżu ku znajdującego się nad lądem niżu.


b) bryza nocna. Podczas nocy cieplejsze jest morze (między innymi dlatego chodzimy się wtedy kąpać) a chłodniejszy jest ląd. Nad chłodniejszymi miejscami rozwija się wyż a nad cieplejszymi niż. W takim razie mechanizm wiania wiatru jest prosty od wyżu znajdującego się nad lądem ku nadmorskiemu niżowi. 


2. Monsun

Monsun to wiatr okresowozmienny wiejący w strefie ciepłych wybrzeży morskich, m.in. w Azji Południowo-Wschodniej. W zasadzie jest to wiatr związany z cyrkulacją pasatową i zmieniającym się, w skali roku, oświetleniem Ziemi. Kierunek zmienia się w cyklu rocznym.

a) monsun letni. Podczas lata cieplejszy jest ląd a chłodniejsze jest morze. Nad chłodniejszymi miejscami rozwija się wyż a nad cieplejszymi niż. W takim razie mechanizm wiania wiatru jest prosty od nadmorskiego wyżu ku znajdującego się nad lądem niżu. Przypomina bryzę dzienną!


b) monsun zimowy. Podczas zimy jest morze a chłodniejszy jest ląd. Nad chłodniejszymi miejscami rozwija się wyż a nad cieplejszymi niż. W takim razie mechanizm wiania wiatru jest prosty od wyżu znajdującego się nad lądem ku nadmorskiemu niżowi. Przypomina bryzę nocną!


Autorka rycin: Aleksandra Sarachamn, 2013


niedziela, 19 lutego 2006

Przemysł w Polsce

Zadanie 1 - Poniższe przykładowe zakłady przemysłowe dopasuj do dobrej sekcji i najlepiej pasującego czynnika lokalizacji. 


Przykładowe zakłady do umiejscowienia
Zakłady: Cementownia, elektrociepłownia, szyb naftowy, fabryka mebli,  fabryka samochodów osobowych, rafineria ropy naftowej, rozdzielnia gazu, kamieniołom, podziemny magazyn gazu, odkrywka węgla kamiennego, huta szkła, fabryka sprzętu gospodarstwa domowego, piekarnia, kopalnia węgla kamiennego, stacja uzdatniania wody


Zadanie 2 – Na podstawie mapy z atlasu lub podręcznika wypisz nazwy najważniejszych okręgów przemysłowych w Polsce. Większość nazw pochodzi od nazwy największego miasta, za wyjątkiem, okręgów wymienionych poniżej. 




Staropolski (Kielce), Centralny (Rzeszów), Górnośląski (Katowice), Sudecki (Wałbrzych), Karpacki (Sanok), LGOM (Legnicko-Głogowski Okręg Miedziowy), Beskidzki (Bielsko-Biała)

Zadanie 3 – Na mapie z zadania 2 zakoloruj (np. na czerwono), te okręgi przemysłowe, w których nie jest prowadzona eksploatacja surowców. 

Zadanie 4 – Przygotuj trzy kolory, a następnie pokoloruj województwa według wartości produkcji przemysłowej. Wykorzystaj do tego zamieszczoną tabelkę i zaproponowany podział na dużą, średnią i małą wartość produkcji przemysłowej. 



sobota, 18 lutego 2006

Rewolucje przemysłowe

Tabela przedstawia najważniejsze cechy i informacje dotyczące rewolucji przemysłowych, które miały miejsce na świecie w okresie ostatnich 200 lat. Na podstawie podręcznika i innych źródeł informacji uzupełnij ostatni wiersz tabeli wymieniając miejsca, gdzie rozwijała się najdynamiczniej przemysł w okresie kolejnych rewolucji.


Opracowanie na podstawie scenariusza lekcji Moniki Nikołajew-Banaszewskiej, za: Książka Nauczyciela, materiały dydaktyczne do geografii dla szkoły ponadgimnazjalnej, Nowa Era, Warszawa, 2012, s.53.

piątek, 17 lutego 2006

Wskaźniki demograficzne

* Przyrost naturalny






Zadanie 1. Oblicz przyrost naturalny, jeśli liczba urodzeń (Lu) to 324’500 osób, a liczba zgonów (Lz) to 512’300 osób.

PN = Lu – Lz

PN = 324’500 – 512’300

PN = -187 800 osób

Odp.: Przyrost naturalny wynosi -187 800 osób.

·        * Współczynnik przyrostu naturalnego







Zadanie 2. Oblicz współczynnik przyrostu naturalnego, dla danych z zadania 1, jeśli liczba ludności (LL) to 22,4 mln osób.


Odp.: Współczynnik przyrostu naturalnego wynosi -0,83‰ ,  co oznacza, że każda grupa 1000 osób po roku była mniejsza o około 1 osobę (0,83 osoby).

czwartek, 16 lutego 2006

Zadania ze skalą

Odległość rzeczywista

Zad.1. Oblicz odległość rzeczywistą pomiędzy Buenos Aires i Montevideo, wiedząc, że na mapie w skali 1 : 7’000’000 odległość pomiędzy tymi miastami to 2,3 cm.

Dane:
Buenos Aires- Montevideo 2,3 cm
1 : 7’000’000
à 1 cm – 70 km
2,3 × 70 = 161 km

Odp.: Pomiędzy Buenos Aires a Montevideo jest 161 km.

·        Odległość na mapie

Zad. 2. Oblicz odległość na mapie w skali 1 : 550’000, wiedząc, że pomiędzy Wrocławiem a Krakowem jest 268 km.

1: 550’000 à 1 cm – 5,5 km
268 : 5,5 = 48,7 cm

Odp.: Odległość pomiędzy Wrocławiem a Krakowem na mapie w skali     1 : 550’000 to 48,7 cm.

·        Przeliczenia powierzchni

Zad.3. Powierzchnia lasu wynosi 120 km2. Oblicz jaką powierzchnię zajmuje las na mapie w skali 1 : 10’000’000.

1 : 10’000’000
à 1 cm – 100 km

Traktujemy las jak prostokąt. Wyliczamy długość boków w skali, a następnie obliczamy pole powierzchni.


Odp.: Na mapie w skali 1 : 10’000’000 las ma powierzchnię 0,012 cm2.

·        Wyznaczanie skali mapy

Zad.4. Odległość między dwoma punktami na mapie wynosi 3 cm. Ta odległość w terenie to 30 km. Oblicz skalę, w której została wykonana mapa.

Musimy zestawić ze sobą jednostki o takim samym nominale (jednostce pomiarowej) :

3 cm – 30 km
3 cm – 30’000 m
3 cm – 3’000’000 cm / :3
1 cm – 1’000’000 cm

Odp.: Mapa została wykonana w skali 1 : 1’000’000.

środa, 15 lutego 2006

Obliczenia meteorologiczne


·       
        Temperatury ekstremalne
  Aby wyznaczyć temperatury ekstremalne wystarczy w ciagu danych o temperaturze odnależć największą i najmniejszą wartość.

Tmax = 18,1º C (VII)
Tmin = -1,1º C (I)

·  Amplituda temperatur (ΔT) 
    Aby wyznaczyć amplitudę temperatur wystarczy znać temperatury ekstremalne i od większej odjąć mniejszą. Należy uważać tylko przy temperaturze ujemnej. Wówczas postępujemy jak w poniższym przykładzie.

ΔT = Tmax - Tmin
ΔT = 18,1º C – ( 1,1º C)
ΔT = 18,1º C + 1,1º C = 19,2º C

·  Średnia temperatura
Aby wyznaczyć średnią temperaturę należy dodać do siebie wszystkie wartości i podzielić przez ich liczbę, jak w poniższym wzorze:



·         



   Opady ekstremalne
Aby wyznaczyć opady ekstremalne wystarczy w ciagu danych o temperaturze odnależć największą i najmniejszą wartość.


Rmax = 85 mm (VI)
Rmin = 23 mm (II)

·  Suma opadów 
    Aby obliczyć sumę opadów nalezy dodać do siebie wszystkie wartości.   


∑R = 27 + 23 + 26 + 37 + 57 + 85 + 61 + 67 + 47 + 31 + 35 + 35=531 mm
·        

wtorek, 14 lutego 2006

Długość dnia

.  Polecenie
   W której miejscowości w Polsce dzień jest dłuższy - w Gdyni czy w Biesku-Białej?

LATO – w Gdyni, bo jest bliżej obszaru dnia polarnego;


ZIMA – W Bielsku Białej, bo jest dalej obszaru nocy polarnej; 


Wyobraźmy sobie - jak wygląda długość dnia na świecie? 

 

poniedziałek, 13 lutego 2006

Gradient termiczny


Przyjmuje się, że spadek temperatury w troposferze jest stały i wynosi
0,6ºC / 100m
jest to prawda, pod warunkiem, że w atmosferze jest wilgotość. Można przyjąć, że w naszym kraju ten warunek jest zawsze spełniony.

Zadanie 1
Samolot przelatuje nad Polską na wysokości 11’321 m w temperaturze -51,2ºC. Wyznacz temperaturę w Polsce.

H = 11’321 m
T = -51,2ºC
TPolska= ?

a) Oblicz ile razy stumetrowy odcinek mieści się w wysokości, na jakiej leci samolot.

11’321 : 100 = 113,2

b) Na każde 100 m temperatura zmienia się o 0,6ºC

ΔT = 113,2 × 0,6 = 67,9ºC
(wyliczyliśmy różnicę temperatury)

c) Oblicz temperaturę w Polsce

TPolska = -51,2ºC + 67,9ºC = 16,7ºC  
 (róznicę temperatur dodajemy bo im niżej tym cieplej)

Odp.: Temperatura w Polsce wynosi 16,7ºC .

niedziela, 12 lutego 2006

Źródła informacji o pogodzie

www.meteo.uni.wroc.pl
Bieżące rejestracje parametrów meteorologicznych Obserwatorium Zakładu Klimatologii i Ochrony Atmosfery Uniwersytetu Wrocławskiego. Dane są zbierane na wrocławskim Biskupinie. 
 
www.meteoplus.pl
Serwis prowadzony przez zamieszkałych we Wrocławiu meteorologów. Szczególnie cenne są codzienne prognozy, zawierające wskazówki na temat ubioru.

 
Interdyscyplinarne Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego (ICM) Uniwersytetu Warszawskiego przygotowuje prognozę pogody w postaci wykresów (meteorogramów) dla każdego miejsca w Polsce i regionach przygranicznych.
www.pogodynka.pl
Serwis pogodowy Instytutu Mateorologii i Gospodarki Wodnej. Szczególnie cenna jest podstrona poświęcona ostrzeżeniom meteorologicznym i hydrologicznym. 
 
Profesjonalny serwis prognozy pogody, analiza elementów pogody z rozbiciem na kilka poziomów barycznych. Dal Europy Środkowej szczegółowa prognoza z 3-godzinnym krokiem czasowym. Do pozyskania najdłuższe, europejskie i amerykańskie serie klimatologiczne w dziale Klimadaten.
 
Ogromne i profesjonalne źródło informacji o pogodzie bieżącej z tysięcy stacji synoptycznych rozsianych po całym Świecie, także kompleksowa informacja meteorologiczna ze wszystkich polskich stacji synoptycznych wraz z możliwością przeglądu danych archiwalnych na kilka lat wstecz, 10-dniowa prognoza przebiegu podstawowych elementów pogody dla Europy z 6h rozdzielczością dla profesjonalistów
 
Serwis czeskiego odpowiednika IMGW - Český hydrometeorologický ústav.Kompleksowa informacja o pogodzie dla wszystkich stacji synoptycznych z terenu Czech, mapa radarowa rozkładu opadu, zdjęcia satelitarne zachmurzenia, prognoza krótkoterminowa dla Czech
 
(tekst za: www.meteo.uni.wroc.pl)
 

piątek, 10 lutego 2006

środa, 8 lutego 2006

Wykonujemy klimatogram

1.1 AFRYKA 






1.2  AUSTRALIA







1.3 EUROPA







Wykonajcie poniższe zadania na podstawie powyższych danych klimatycznych dla wybranej stacji.

Zadanie 1 - Oblicz średnią roczną temperaturę powietrza.
Zadanie 2 - Wyszukaj i wypisz maksymalną i minimalną temperaturę powietrza.
Zadanie 3 - Oblicz amplitudę temperatury powietrza.
Zadanie 4 - Oblicz sumę opadów.
Zadanie 5 - Wykonaj klimatogram (wykres klimatyczny) przedstawiający zróżnicowanie temperatury powietrza i rozkład opadów w wybranej stacji.

Dane na podstawie: R. Malarz, 2005, Puls Ziemi 1, Wydawnictwo Rożak, Straszyn, s. 63 

wtorek, 7 lutego 2006

Ludność świata

Problem 1 – W jaki sposób człowiek próbuje niwelować wpływ czynników środowiskowych na działalność społeczną i gospodarczą?

ziemianarozdrozu.pl
Odpowiedź: Zdjęcie przedstawia pola uprawne na pustyniach Arabii Saudyjskiej. Na półpustynnym obszarze trudno jest uprawiać ziemię, przede wszystkim ze względu na brak wody. Mieszkańcy tego kraju do nawadniania gruntów oprócz wód podziemnych wykorzystują odsoloną wodę morską. Wielkie nakłady finansowe przeznaczane na rolnictwo umożliwiają taką uprawę. Dzięki nowoczesnym metodom produkcji, jak np. wielkim zautomatyzowanym szklarniom i wyspecjalizo-wanym farmom hodowlanym, Arabia Saudyjska jest samowystarczalna w zakresie podstawowych produktów rolnych.

Problem 2 – Dlaczego ludzie żyją u podnóża wulkanów?

Ponieważ:
  •  żyzne gleby dają, doskonałe warunki do uprawy wymagających roślin oraz hodowli zwierząt 
  • wulkan stanowi atrakcję turystyczną, dzięki której mieszkańcy czerpią dochody
  •  tania i ekologiczna energia pochodząca ze źródeł geotermalnych
opis problemu 1 i 2, wraz z fotografiami, za Agnieszka Maląg, Geografia, odkrywamy na nowo, książka Nauczyciela, wyd. Operon, 2012, s. 9

Problem 3 – Gwałtowny wzrost liczby ludności po 1950 roku.


Człowiek współczesny (homo sapiens) pojawił  się  najprawdopodobniej  około 100 000 lat temu i wtedy właśnie rozpoczął się systematyczny wzrost zaludnienia Ziemi. Początkowo proces ten postępował bardzo wolno. W roku 7000 p.n.e. kulę ziemską zamieszkiwało prawdopodobnie  około  10  milionów osób. Podwojenie tej liczby nastąpiło około roku 4500 p.n.e. Na początku naszej ery liczba ludności świata wynosiła 160 mln. Około roku 1000 Ziemię zamieszkiwało już 350 mln ludzi, koncentrując się głównie w basenie Morza Śródziemnego, na terenach Bliskiego i Środkowego Wschodu oraz Południowej i Wschodniej Azji. Przyspieszenie tempa wzrostu nastąpiło w latach 1650–1850. Zaludnienie na Ziemi zwiększyło się wówczas z 500 mln do 1 miliarda (w ciągu 200 lat liczba ludności wzrosła dwukrotnie). Około roku 1930 liczba ludności osiągnęła wartość 2 miliardów (podwojenie nastąpiło po 80 latach). Obecnie kulę ziemską zamieszkuje ponad 6,6 mld ludzi. Demografowie przewidują, że liczba ludności świata nie przekroczy 9 mld, a po 2070 roku zacznie się nawet zmniejszać.

Comments System

Disqus Shortname