Badanie krajobrazu

 🌳 Czwartoklasiści badają krajobraz Wrocławia 🌳

W ostatnim tygodniu razem z klasami czwartymi wychodziliśmy na zajęcia terenowe, aby obserwować krajobraz najbliższej okolicy. Na szczęście w pobliżu Szkoły Podstawowej nr 29 znajduje się miejsce, które doskonale nadaje się do takich ćwiczeń. Kilka minut spaceru wystarczy, aby dotrzeć na duże betonowe schody Bulwaru Xawerego Dunikowskiego, skąd rozciąga się jeden z najładniejszych widoków na Ostrów Tumski i Odrę.

Plan był prosty. Wychodzimy ze szkoły, przechodzimy nad rzekę i rozwiązujemy kartę pracy poświęconą krajobrazowi. Już po kilku minutach okazało się jednak, że teoria jest znacznie prostsza od praktyki.

📝 Co znalazło się w karcie pracy?

Przygotowana przeze mnie karta obserwacji terenowej zawierała zadania wymagające uważnej obserwacji otoczenia. 

• opisać pogodę, pamiętając o podaniu daty i godziny,
• zaznaczyć elementy krajobrazu naturalnego i wskazać własne przykłady,
• policzyć wybrane elementy krajobrazu, takie jak mosty, drzewa, tramwaje czy ptaki,
• zapisać dźwięki przyrody oraz dźwięki związane z działalnością człowieka,
• uzupełnić szkic krajobrazu o obserwowane obiekty,
• rozróżnić elementy krajobrazu naturalnego i kulturowego,
• wskazać element, który najbardziej zwrócił ich uwagę,
• uzasadnić, jaki typ krajobrazu dominuje w okolicy szkoły,
• odnaleźć obiekt mający związek z historią Wrocławia.

🎓 Kwestie dyscyplinarne

Jak zwykle podczas zajęć terenowych nie wszystko przebiegało idealnie.

Po pierwsze, ustawienie się w dwuszeregu i wykonanie komendy „kolejno odlicz” nadal okazuje się umiejętnością wymagającą treningu. Wygląda na to, że będziemy ją jeszcze ćwiczyć.

Po drugie, uczniowie, którzy szybko lub mało starannie wykonali zadanie, zaczęli szukać sobie dodatkowych atrakcji. Ze sporym zdziwieniem przyjmowali polecenie, aby pomóc osobom pracującym wolniej.

– „Ale ja już skończyłem przecież!”

To zdanie usłyszałem kilka razy.

Po trzecie, samo wyjście poza mury szkoły sprawia, że niektórzy uczniowie przestają słyszeć część komunikatów. Polecenie:

„Siedzimy na schodach i obserwujemy krajobraz”

przez kilka osób zostało najwyraźniej zrozumiane jako:

„Zbiegamy po schodach w kierunku Odry”.

⚙️ Kwestie organizacyjne

Nie obyło się również bez wyzwań organizacyjnych.

Nie chciałem przekładać realizacji tematu, dlatego w jednej klasie część zadań wykonaliśmy na szkolnym podwórku, a część nad Odrą. Pozwoliło to przeprowadzić zajęcia nawet podczas pojedynczej lekcji.

Drugim problemem była nieobecność jednej z nauczycielek wspomagających. W takich sytuacjach zawsze pojawia się pytanie: przełożyć wyjście, szukać zastępstwa czy podjąć ryzyko i realizować zajęcia zgodnie z planem?

🎨 Najciekawsze okazało się rysowanie

Pomimo wszystkich trudności udało się zrealizować całą kartę pracy. Szczególnie interesująco wypadło zadanie polegające na uzupełnieniu szkicu krajobrazu o rzeczywiście dostrzegane elementy.

Niektórzy uczniowie potraktowali je bardzo poważnie. Na ich pracach pojawiły się mosty, wieże kościołów Ostrowa Tumskiego, drzewa, tramwaje, budynki i szczegóły, których sam wcześniej nie zauważyłem.

Kilka rysunków zasługuje na osobny wpis. Być może w najbliższym czasie pokażę najbardziej interesujące prace i sposoby, w jakie czwartoklasiści widzą Wrocław.

📊 Metadane zajęć

Temat: Krajobraz najbliższej okolicy szkoły
Przedmiot: Przyroda, klasa IV
Miejsce: Bulwar Xawerego Dunikowskiego, Wrocław
Forma pracy: zajęcia terenowe, obserwacja bezpośrednia
Główne umiejętności: obserwacja krajobrazu, rozpoznawanie elementów naturalnych i kulturowych, orientacja w terenie, analiza dźwięków otoczenia, dokumentacja obserwacji
Największe wyzwanie: organizacja grupy poza szkołą
Największy sukces: samodzielne wykonanie obserwacji i bardzo ciekawe szkice krajobrazu wykonane przez uczniów.